เจ้าของธุรกิจ

เจ้าของร้านอาหาร คิดต้นทุนต่อเมนูยังไง ให้รู้กำไรจริง

อัปเดต · เขียนโดยทีม Bevton & Co · นักบัญชีสมาชิก CA ANZ

สรุปสั้นๆ

ต้นทุนต่อจาน คือค่าวัตถุดิบทั้งหมดที่ใช้ทำอาหาร 1 จาน หารด้วยราคาขายที่ไม่รวม GST ได้เป็น food cost % ร้านอาหารหลายร้านตั้งเป้าไว้ประมาณ 28–35% ต้องคิดจากราคาขายหลังหัก GST เพราะ 1/11 ของราคาที่ลูกค้าจ่ายเป็นของ ATO และต้องเผื่อของเสีย ค่าแรง ค่าเช่า และค่าคอมมิชชันแอปส่งอาหารด้วย

"ร้านขายดีมาก คนเต็มทุกวัน แต่สิ้นเดือนเงินเหลือนิดเดียว" ถ้ารู้สึกแบบนี้ ปัญหามักไม่ใช่ยอดขาย แต่เป็น ต้นทุนต่อเมนู ที่ไม่เคยคิดจริงจัง

Food cost คืออะไร

Food cost % = ค่าวัตถุดิบของ 1 จาน ÷ ราคาขาย (ไม่รวม GST) × 100

ร้านอาหารหลายร้านตั้งเป้า food cost ไว้ราว 28–35% (เป็นหลักคร่าวๆ ขึ้นกับประเภทร้าน) ส่วนที่เหลือต้องเอาไปจ่ายค่าแรง ค่าเช่า ค่าไฟ ค่าแก๊ส และต้องเหลือเป็นกำไร

ตัวอย่าง: ผัดไทยกุ้ง ราคา $24

ขั้นที่ 1 ลิสต์วัตถุดิบทุกอย่างในจาน

วัตถุดิบ ปริมาณ ต้นทุน
เส้นจันท์ 150 ก. $0.60
กุ้ง 5 ตัว $3.50
ไข่ 1 ฟอง $0.50
ซอสผัดไทย 80 มล. $0.80
ถั่วงอก กุยช่าย ถั่ว มะนาว – $0.90
น้ำมัน และเครื่องปรุงอื่น – $0.30
รวม $6.60

ขั้นที่ 2 หัก GST ออกจากราคาขาย $24 ÷ 1.1 = $21.82 (อีก $2.18 เป็น GST ที่ต้องส่งให้ ATO ไม่ใช่รายได้ร้าน)

ขั้นที่ 3 คำนวณ food cost % $6.60 ÷ $21.82 = 30% อยู่ในช่วงที่ดี

จุดหักมุม: ขายผ่านแอป ตัวเลขเปลี่ยนทันที

ถ้าเมนูเดียวกันขายผ่านแอปส่งอาหารที่หักค่าคอมมิชชัน เช่น 30% ของราคาขาย:

  • ร้านได้รับ $24 − $7.20 = $16.80 (ก่อนคิด GST และค่าธรรมเนียมอื่น)
  • ต้นทุนวัตถุดิบ + กล่อง ถุง ช้อน อาจขึ้นไปเป็น $7.20
  • กำไรที่เหลือจ่ายค่าแรงและค่าเช่า หายไปมาก

ร้านหลายร้านจึงตั้งราคาบนแอปสูงกว่าหน้าร้าน หรือเลือกโปรโมตเมนูที่ต้นทุนต่ำบนแอป

สิ่งที่มักลืมใส่ในต้นทุน

  • ของเสีย เช่น ผักเน่า เนื้อที่ตัดแต่งทิ้ง (เผื่อไว้ 5–10%)
  • ซอสและเครื่องปรุงที่ "ใส่นิดเดียว" แต่ใส่ทุกจาน
  • บรรจุภัณฑ์สำหรับ takeaway
  • ราคาวัตถุดิบที่ขึ้น ต้องอัปเดตต้นทุนอย่างน้อยทุก 3 เดือน

ใช้ตัวเลขนี้ทำอะไรต่อ

  1. จัดเมนูเป็น 4 กลุ่ม ขายดี-กำไรดี / ขายดี-กำไรน้อย / ขายน้อย-กำไรดี / ขายน้อย-กำไรน้อย
  2. เมนูขายดีแต่กำไรน้อย → ปรับสูตร ปรับขนาด หรือปรับราคา
  3. เมนูขายน้อยกำไรน้อย → พิจารณาตัดออก ลดของเสียและสต็อก
  4. เมนูกำไรดี → ดันให้ขายมากขึ้น วางตำแหน่งเด่นในเมนู

คำถามที่พบบ่อย

ค่าแรงต้องรวมใน food cost ไหม

ไม่รวมค่ะ food cost คือค่าวัตถุดิบ ส่วนค่าแรงดูแยกเป็น labour cost แต่ควรดู "prime cost" (วัตถุดิบ + ค่าแรง) รวมกันด้วย

อาหารในร้านมี GST ไหม

อาหารที่ขายเป็นมื้อในร้านอาหารหรือ takeaway โดยทั่วไปมี GST ถ้าร้านจด GST แล้ว อ่านเพิ่มที่ BAS และ GST คืออะไร

ควรตั้งราคาเท่าไหร่

เริ่มจากต้นทุนวัตถุดิบ ÷ food cost % ที่ตั้งเป้า แล้วบวก GST เช่น ต้นทุน $6.60 ÷ 0.30 = $22 → รวม GST = $24.20 จากนั้นเทียบกับราคาตลาดแถวร้าน

ทำเองยุ่งเกินไป ให้คนช่วยได้ไหม

ได้ค่ะ เราช่วยวางระบบคิดต้นทุนและดูกำไรต่อเมนูให้ได้ ทักมาคุยได้เลย

อยากให้ดูเคสของคุณโดยเฉพาะ?

ทักแชท LINE เล่าเคสคร่าวๆ แล้วเราจะบอกว่าต้องทำอะไร และค่าบริการเท่าไหร่ ก่อนเริ่มงาน

ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำภาษีเฉพาะบุคคล กฎและอัตราภาษีเปลี่ยนแปลงได้ ตัวเลขเป็นของปีที่ระบุ